Phát triển năng lực số cho giáo viên, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số giáo dục

Tại Trường THPT Nam Lý, xã Nam Lý, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị nhà trường được triển khai đồng bộ, bài bản. Theo đó, từ quản lý đội ngũ, học sinh, cơ sở vật chất, tài chính đến tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá đều được nhà trường tích cực thực hiện trên nền tảng số.

Thầy giáo Phạm Bá Vũ, Hiệu trưởng Trường THPT Nam Lý cho biết: Nhà trường xác định CĐS chính là nền tảng để thực hiện đổi mới toàn diện giáo dục. Để nâng cao năng lực số cho đội ngũ, nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động tập huấn, sinh hoạt chuyên đề, triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, qua đó đã từng bước thay đổi thói quen làm việc từ phương thức thủ công sang môi trường số cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Trong nhà trường hiện nay, hệ thống quản trị trực tuyến được tích hợp nhiều chức năng như: Sổ điểm điện tử, học bạ điện tử, hệ thống quản lý văn bản, cổng thông tin điện tử và các ứng dụng kết nối với phụ huynh học sinh… Công tác quản lý vì thế đã trở nên khoa học, minh bạch hơn; đồng thời giảm đáng kể áp lực hồ sơ, giấy tờ, giúp giáo viên có nhiều thời gian thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn…

Còn tại Trường THPT Lương Thế Vinh, các phần mềm quản lý trường học, hệ thống cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục, phần mềm đánh giá viên chức và các ứng dụng hỗ trợ quản lý chuyên môn… đã được triển khai đồng bộ. Hiện, toàn bộ 62 cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường đã được xác thực thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia; 964 học sinh được cập nhật đầy đủ dữ liệu, bảo đảm tính chính xác. Cùng với đó, nhà trường đặc biệt chú trọng công tác bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ giáo viên. Các lớp tập huấn sử dụng công cụ số phục vụ giảng dạy và quản lý được tổ chức thường xuyên, giúp giáo viên chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng công nghệ trong công việc hằng ngày.

Không chỉ ở cấp THPT, việc phát triển năng lực số cho giáo viên đang được nhiều trường tiểu học trên địa bàn tỉnh triển khai hiệu quả. Tại Trường Tiểu học Trần Nhân Tông, phường Đông A, khoảng 95% hồ sơ, sổ sách đã được số hóa; trên 90% giáo viên thường xuyên sử dụng bài giảng điện tử trong giảng dạy. Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, tạo câu hỏi tương tác và tổng hợp dữ liệu, nhà trường đã mạnh dạn đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào áp dụng trong thực tế. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, giảm tải công việc hành chính, nâng cao hiệu quả xử lý thông tin và quản trị nhà trường…

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện CĐS mạnh mẽ trong các CSGD như hiện nay không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn có tác động tích cực tới tư duy và cách làm việc của đội ngũ giáo viên. Theo cô giáo Lê Thị Huệ, Trường THCS Chu Văn An, phường Kim Bảng, trong những năm học qua, 100% giáo viên của nhà trường đã chủ động ứng dụng công nghệ số như: AI, PowerPoint và các phần mềm chuyên môn vào công tác giảng dạy; việc soạn và trình duyệt giáo án điện tử đã được triển khai trong toàn trường thay thế giáo án truyền thống. Đối với các yêu cầu của Khung năng lực số do Bộ GD&ĐT ban hành gồm 6 miền năng lực chính với 20 năng lực thành phần, nhiều giáo viên của trường đã đáp ứng tốt và có khả năng vượt khung.

Tính đến năm học 2025-2026, công tác CĐS được ngành Giáo dục triển khai quyết liệt, đồng bộ và có chiều sâu với 100% CSGD trên địa bàn tỉnh đã triển khai sử dụng phần mềm quản trị nhà trường; việc triển khai học bạ số được thực hiện đúng tiến độ theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT. Bên cạnh đó, ngành còn triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số”, tổ chức nhiều lớp tập huấn cho đội ngũ phụ trách công nghệ thông tin tại các CSGD.

Đặc biệt, Sở GD&ĐT đã xây dựng và triển khai khoá học Khung năng lực số theo khung năng lực số theo quy định trên cổng đào tạo trực tuyến cho 100% cán bộ, giáo viên tại các CSGD trong toàn ngành. Đến thời điểm hiện tại đã có 35.383 giáo viên trong toàn tỉnh đã hoàn thành và cấp giấy chứng nhận hoàn thành khoá học Khung năng lực số.

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số ngành Giáo dục theo hướng đồng bộ, hiện đại, bền vững; phối hợp với VNPT và Viettel chuẩn hóa, tích hợp, liên thông dữ liệu; thúc đẩy phát triển mô hình trường học số, lớp học số, học liệu số. Cùng với đó, tăng cường bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên…; triển khai các chương trình tập huấn về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân; tăng cường công tác phối hợp, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công cuộc CĐS.

Thực tiễn cho thấy, nhiều nội dung của Khung năng lực số theo Thông tư số 18/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã và đang được các CSGD, đội ngũ giáo viên chủ động triển khai trong hoạt động chuyên môn hằng ngày. Từ sử dụng học bạ số, bài giảng điện tử, các phần mềm quản trị nhà trường đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng học liệu và hỗ trợ dạy học, năng lực số đang từng bước trở thành kỹ năng nghề nghiệp thiết yếu của mỗi nhà giáo.

Đây là nền tảng quan trọng để ngành Giáo dục tiếp tục đẩy mạnh CĐS, xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT trong giai đoạn mới.