Tự hào ngôi trường mang tên nhà cách mạng, nhà sử học Trần Huy Liệu

Khẳng định vị thế bằng chất lượng mũi nhọn

Tiền thân là Trường Năng khiếu Vụ Bản, thành lập từ tháng 8/1993 tại khu vực Cầu Chuối (Vụ Bản). Năm 1996, trường chuyển về thị trấn Gôi và vinh dự mang tên nhà cách mạng, nhà sử học, Giáo sư – Viện sĩ Trần Huy Liệu. Hơn ba thập kỷ qua, qua nhiều giai đoạn phát triển, các thế hệ cán bộ, giáo viên luôn chú trọng xây dựng nền nếp, nâng cao chất lượng dạy học, coi trọng phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu.

Toàn cảnh khuôn viên Trường THCS Trần Huy Liệu (xã Vụ Bản).

Những nỗ lực của nhà trường được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý như: Huân chương Lao động hạng Ba năm 2006; Bằng công nhận trường đạt chuẩn quốc gia các năm: 2004, 2018, 2024; cùng các Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Với thầy và trò nhà trường, mỗi thành tích là sự tiếp nối công sức của nhiều thế hệ, đồng thời đặt ra yêu cầu phải giữ gìn uy tín, chất lượng giáo dục đã được vun đắp.

Năm học 2025-2026, trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT, cả 165 học sinh lớp 9 của trường đều trúng tuyển, đạt tỷ lệ 100%; trong đó có 43 em đỗ vào các trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và THPT chuyên Lương Văn Tụy. Kết quả tuyển sinh đưa nhà trường xếp thứ 2 trong số 426 cơ sở giáo dục cấp THCS trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Ở giáo dục đại trà, 100% học sinh được xếp loại học tập từ khá trở lên, tỷ lệ học sinh đạt loại tốt chiếm 96,9%.

Ban Giám hiệu Trường THCS Trần Huy Liệu vinh danh giáo viên và học sinh đạt thành tích cao trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT.

Công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi tiếp tục được nhà trường đầu tư bài bản. Với 12 đội tuyển gồm: 71 học sinh tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, trường có 70 em đoạt giải, đạt tỷ lệ 98,6%. Trong đó có 7 giải Nhất, 30 giải Nhì, 25 giải Ba và 8 giải Khuyến khích. Thành tích này góp phần đưa nhà trường giữ vị trí thứ Nhì toàn tỉnh ở nội dung thi học sinh giỏi.

Ở các sân chơi học thuật khác, học sinh Trường THCS Trần Huy Liệu cũng đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tại Cuộc thi Olympic tài năng Tiếng Anh cấp tỉnh, cả 12 học sinh lọt vào vòng chung kết đều đoạt giải, gồm 3 giải Nhất, 2 giải Nhì, 5 giải Ba và 2 giải Khuyến khích. Cuộc thi Giải Toán bằng tiếng Anh cấp tỉnh có 5/5 học sinh dự thi đoạt giải. Trên đấu trường rộng hơn, học sinh nhà trường giành 6 giải tại Cuộc thi Olympic Tiếng Anh trên Internet (IOE), gồm 1 giải Vàng, 2 giải Đồng và 3 giải Khuyến khích; đạt 36 huy chương tại Olympic Toán quốc tế PHIMO 2026, trong đó có 5 Huy chương Vàng, 6 Huy chương Bạc và 25 Huy chương Đồng. Tại Cuộc thi Hóa học và Khoa học tự nhiên do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức, cả 5 học sinh tham gia đều đoạt huy chương, gồm 1 Huy chương Vàng và 4 Huy chương Đồng.

Đằng sau những kết quả tích cực là sự chuẩn bị công phu của giáo viên và nỗ lực học tập của từng học sinh. Với môn Khoa học tự nhiên, cô giáo Ngô Thị Trung, người nhiều năm phụ trách bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi của trường cho rằng việc phát hiện năng lực và định hướng học tập từ sớm có ý nghĩa quan trọng. Cô Trung chia sẻ: “Ngay từ lớp 6, chúng tôi đã chú ý tìm hiểu năng lực, sở trường của từng học sinh để có cách bồi dưỡng phù hợp. Trong quá trình giảng dạy, giáo viên chú trọng giúp các em nắm chắc kiến thức, rèn kỹ năng thực hành, khả năng phân tích và tư duy phản biện. Các hoạt động STEM đã tạo điều kiện để học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề cụ thể. Quan trọng nhất, muốn học trò tiến bộ, giáo viên phải thường xuyên cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp, kiên trì đồng hành cùng các em”.

Sự đồng hành ấy được cảm nhận từ chính những học sinh tham gia các đội tuyển. Em Nguyễn Thị Thanh Hà, học sinh lớp 9A1, đoạt giải Nhất Olympic tài năng Tiếng Anh và giải Nhì học sinh giỏi lớp 9 cấp tỉnh năm học 2025-2026 cho biết: “Trong quá trình học tập, thầy cô luôn hướng dẫn chúng em cách tiếp cận kiến thức, khuyến khích vận dụng tiếng Anh vào những tình huống trong cuộc sống. Nhờ vậy, chúng em có thêm hứng thú học tập, tự tin hơn khi giao tiếp và tham gia các kỳ thi. Điều em trân trọng là thầy cô luôn quan tâm đến từng học sinh, giúp chúng em nhận ra điểm mạnh để cố gắng”.

Với em Trần Hải Long, thành viên đội tuyển Toán đoạt giải Nhì cấp tỉnh, những buổi ôn luyện đội tuyển là khoảng thời gian giúp em rèn tính kiên trì và phương pháp tư duy. Trần Hải Long chia sẻ: “Có những bài toán ban đầu chúng em cảm thấy rất khó, nhưng nhờ thầy cô hướng dẫn cách hệ thống kiến thức, phân tích từng bước nên dần tìm được hướng giải. Qua mỗi buổi học, chúng em hiểu bài sâu hơn, biết cách tự tìm tòi và bình tĩnh trước những thử thách. Em thấy mình trưởng thành hơn, có thêm động lực để tiếp tục học tập”.

Quan tâm nâng cao chất lượng học tập, nhà trường đồng thời chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và rèn luyện thể chất cho học sinh. Năm học 2025-2026, 100% học sinh đạt mức rèn luyện khá, tốt, trong đó tỷ lệ tốt chiếm 99,4%. Các chuyên đề về phòng, chống đuối nước, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường, an ninh mạng và tác hại của thuốc lá điện tử được lồng ghép vào hoạt động giáo dục, giúp học sinh trang bị kiến thức cần thiết để tự bảo vệ mình.

Đặc biệt, nhân kỷ niệm 125 năm ngày sinh cố Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu (5/11/1901 – 5/11/2026), nhà trường tổ chức nhiều hoạt động tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Hơn 50 bài dự thi được gửi đến, thể hiện sự hào hứng của học sinh khi tìm hiểu về nhà cách mạng, nhà sử học Trần Huy Liệu. Qua đó, lịch sử cuộc đời và những đóng góp của ông được truyền tải gần gũi hơn với các em, góp phần bồi đắp niềm tự hào về ngôi trường mang tên Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu.

Kiến tạo môi trường giáo dục toàn diện, hiện đại

Năm học 2026-2027 mở ra một giai đoạn phát triển mới đối với Trường THCS Trần Huy Liệu. Trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng Trường THCS Kim Thái và Trường THCS Trần Huy Liệu, nhà trường được tổ chức lại với quy mô 30 lớp, 1.345 học sinh và 63 cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Một tiết học môn Khoa học tự nhiên của cô và trò Trường THCS Trần Huy Liệu (xã Vụ Bản).

Sau sáp nhập, việc ổn định tổ chức, tạo sự thống nhất trong tập thể sư phạm được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Đội ngũ giáo viên cần có sự đồng thuận, chia sẻ kinh nghiệm; học sinh ở các điểm trường cần được bảo đảm điều kiện học tập, rèn luyện; các nguồn lực phải được phân bổ hợp lý để chất lượng giáo dục tiếp tục phát triển ổn định.

Cùng với việc kiện toàn tổ chức, địa phương quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trường. Đồng chí Phạm Thành Lợi, Chủ tịch UBND xã Vụ Bản cho biết: “Đảng ủy, HĐND, UBND xã luôn xác định đầu tư cho giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Nhằm đáp ứng quy mô hoạt động sau sáp nhập, địa phương đã bố trí nguồn lực đầu tư hạng mục nhà đa năng và sân bãi tại phân hiệu Kim Thái; đang xây dựng mới khu lớp học 3 tầng kiên cố tại điểm trường chính, qua đó từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất, tạo không gian tốt nhất để nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”.

Theo đó, tổng nguồn lực đầu tư cho các hạng mục này được địa phương bố trí gần 35 tỷ đồng. Trong đó, 25 tỷ đồng dành cho khu lớp học 3 tầng, quy mô 18 phòng tại điểm trường chính, dự kiến hoàn thành, bàn giao vào tháng 8/2027; nhà đa năng cùng hệ thống sân bãi tại phân hiệu Kim Thái đã được đầu tư với kinh phí gần 10 tỷ đồng và đưa vào sử dụng, góp phần cải thiện điều kiện tổ chức dạy học, hoạt động thể chất và sinh hoạt tập thể của học sinh.

Cô giáo Phạm Thị Thuận, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Huy Liệu (xã Vụ Bản).

Cô giáo Phạm Thị Thuận, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Huy Liệu cho biết: “Năm học 2026-2027, nhà trường xác định chủ đề “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, hiệu quả thực chất”. Trước hết, nhà trường chú trọng xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết, thống nhất, tạo sự đồng thuận trong thực hiện nhiệm vụ. Cùng với triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nhà trường tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; quan tâm phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu và hỗ trợ những em cần được giúp đỡ. Mục tiêu là xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, tạo điều kiện để mỗi học sinh phát huy khả năng, có ý thức tự học và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên”.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, đội ngũ giáo viên tiếp tục được xác định là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Nhà trường chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, tổ chức tập huấn, dự giờ, thăm lớp, trao đổi kinh nghiệm và khuyến khích giáo viên nghiên cứu, áp dụng sáng kiến vào thực tiễn giảng dạy. Các câu lạc bộ Toán học, Vật lý, Văn học được duy trì, tạo môi trường để học sinh yêu thích từng môn học có điều kiện tìm hiểu sâu hơn, đồng thời giúp giáo viên phát hiện những nhân tố có năng lực để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp.

Cô và trò Trường THCS Trần Huy Liệu tìm hiểu, trao đổi tư liệu về thân thế, sự nghiệp của Viện sĩ, Giáo sư Trần Huy Liệu. Ảnh: Viết Dư

Cùng với nhiệm vụ chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, sẻ chia cũng được nhà trường chú trọng vun đắp trong học sinh. Hưởng ứng các đợt vận động hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh đã tổ chức hai đợt quyên góp, ủng hộ hơn 50 triệu đồng cùng nhiều sách vở, quần áo và đồ dùng học tập gửi tới người dân vùng lũ Thái Nguyên và các tỉnh miền Trung.

Từ năm học 2023-2024 đến năm học 2025-2026, Trường THCS Trần Huy Liệu được UBND tỉnh tặng Cờ thi đua xuất sắc. Thành tích này ghi nhận những nỗ lực của nhà trường trong duy trì nền nếp, nâng cao chất lượng chuyên môn và phát huy trách nhiệm của đội ngũ, tinh thần học tập của học sinh. Sau sáp nhập, truyền thống và những kết quả đã đạt được sẽ là nền tảng để tập thể nhà trường tiếp tục đoàn kết, nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn mới.

Mang tên Giáo sư – Viện sĩ Trần Huy Liệu từ năm 1996, mái trường ở quê hương Vụ Bản đã đi qua hơn 30 năm với nhiều đổi thay, nhưng mục tiêu chăm lo sự học và bồi dưỡng nhân tài vẫn được các thế hệ thầy, trò gìn giữ. Niềm tự hào về tên trường vì thế cần được bồi đắp từ chính những việc làm hằng ngày ở mỗi giờ dạy có chất lượng, mỗi học sinh có ý thức vươn lên, mỗi thầy cô tận tâm với nghề và mỗi thế hệ biết trân trọng truyền thống. Đó cũng là cách thiết thực để Trường THCS Trần Huy Liệu tiếp tục khẳng định vị thế, xứng đáng với niềm tin của phụ huynh, học sinh và quê hương./.