Thắp sáng tình yêu văn chương trên không gian số

Lượt xem:


Trong sự cuộn chảy của kỷ nguyên công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, một nhà giáo U80 miệt mài bên tấm bảng đen để truyền thụ vẻ đẹp của văn học đã trở thành một hình ảnh bình dị mà cao quý. Vượt lên những rào cản của tuổi tác, cô giáo Ngô Thúy Trình (xã Yên Khánh) không chỉ gieo hạt giống tri thức, mà còn neo giữ những giá trị nhân văn sâu sắc cho thế hệ trẻ.
Ở tuổi U80, cô giáo Ngô Thúy Trình vẫn làm quen với công nghệ để đưa kiến thức đến gần hơn với học sinh.Ở tuổi U80, cô giáo Ngô Thúy Trình vẫn làm quen với công nghệ để đưa kiến thức đến gần hơn với học sinh.

Dạo quanh các nền tảng mạng xã hội hiện nay, không khó để bắt gặp những lớp học trực tuyến được thiết kế cầu kỳ, thế nhưng, không gian học tập của cô giáo Ngô Thúy Trình lại mang một sắc thái hoàn toàn khác biệt: tĩnh lặng, dung dị và mộc mạc. Những video bài giảng trên nền tảng TikTok thu hút hàng triệu, thậm chí chục triệu lượt xem của cô không dùng đến bất kỳ một thủ thuật công nghệ nào, mà chinh phục người học bằng cốt cách của một nhà sư phạm uyên thâm, bằng một tình yêu nghề bền bỉ được chưng cất qua hơn nửa thế kỷ thăng trầm.

Những video bài giảng mộc mạc trên Tiktok của cô thu hút hàng chục triệu lượt xem.

Nguồn cội của ngọn lửa nghề nhiệt huyết bền bỉ của người giáo viên sinh năm 1950 ấy bắt nguồn từ một lời hứa thiêng liêng. Trước lúc khoác ba lô vào chiến trường và hy sinh anh dũng, người bạn đời của cô đã để lại một lời nhắn nhủ: “Sau này em làm cô giáo dạy văn để dạy con cho anh nhé”.

Mang theo lời thề son sắt ấy, cô Trình đã bước lên bục giảng, gắn bó với sự nghiệp “trồng người” 21 năm 6 tháng.

Chiếc bảng gỗ quen thuộc gắn bó với hành trình truyền lửa văn chương của cô Trình.

 

Đi qua thời bao cấp với vô vàn gian khó, chứng kiến đất nước chuyển mình từ những năm tháng tem phiếu nghèo khó, cái tâm của người giáo viên càng được thử lửa. Chia sẻ với phóng viên, có những ngày mưa rét, hành trang lên bục giảng của cô giáo trẻ chỉ là bộ trang phục mượn vội của một nam đồng nghiệp. Đứng trước lớp học với chiếc quần nam quá khổ, lấm lem bùn đất, nhưng chưa bao giờ cô để sự nghèo khó làm lu mờ đi sự tôn nghiêm của tri thức. Sự say mê với từng con chữ, từng thân phận Thúy Kiều, Lão Hạc đã lấp đầy những dạ dày lép kẹp.

Hơn nửa đời người gắn bó với bục giảng, nỗi đau đáu lớn nhất của người cựu giáo viên là khi chứng kiến sự hời hợt trong cách tiếp cận văn chương của một bộ phận giới trẻ. Thực trạng học sinh học vẹt, học thụ động, coi Văn học như một môn học thuộc lòng để đối phó thi cử đã và đang làm thui chột khả năng cảm thụ và tư duy độc lập.

Kiên định với triết lý giáo dục khơi gợi sự sáng tạo, từ năm 2017, cô đã dồn toàn bộ tâm huyết nghề nghiệp để chắp bút các trang bản thảo đúc kết trong cuốn sách”Kỹ năng làm bài môn Ngữ văn trong trường phổ thông”. Thay vì hùa theo xu hướng viết văn mẫu rập khuôn – thứ đang “bức tử” trí tưởng tượng của học sinh, tài liệu của cô cung cấp một hệ thống sơ đồ tư duy khoa học, rành mạch, đi thẳng vào bản chất của văn bản. Cô quan niệm một cách hình ảnh và sâu sắc: “Người thầy trên bục giảng chỉ đóng vai trò định hướng, còn học sinh phải tư duy bằng chính rung động trái tim, bằng vốn sống và từ ngữ của mình để bồi đắp “thể xác và tâm hồn” cho bài viết.”

Cô Trình tự setup, ghi hình các bài giảng để chia sẻ miễn phí trên nền tảng TikTok.

 

Bước vào không gian mạng ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, nơi những người trẻ quay cuồng với những thuật toán AI chóng vánh, cô giáo Trình chọn cho mình một thế đứng tĩnh tại. Để tự tay ghi hình bài giảng, ở tuổi gần 75, cô chắt chiu nâng cấp chiếc điện thoại từ iPhone 8 lên iPhone 11, tự sắm sửa thêm giá đỡ, đèn chiếu sáng và micro thu âm. Dưới sự chỉ dẫn tận tình của con gái, người giáo viên già bắt đầu tập tành làm quen với công nghệ, kiên nhẫn học từ cách căn chỉnh ánh sáng, dựng góc máy đến từng thao tác quay và đăng tải nội dung lên TikTok. Ban đầu, nền tảng giới hạn video ở mức 5 phút khiến nhịp giảng phải đẩy nhanh, nhưng khi lắng nghe tiếng lòng của học sinh rằng: “Cô nói nhanh quá, chúng em không ghi kịp”. Và khi nền tảng tăng giới hạn video lên 10 phút, cô đã ân cần học cách điều chỉnh, kéo dài thời lượng lên 10 phút/bài giảng để nhịp tiếp thu của các em được trọn vẹn.

Khung hình của cô luôn hiện lên với một vẻ tối giản vô, mỗi bài giảng đều được quay liền mạch, không cắt ghép chỉnh sửa. Sự liền mạch ấy không thể có được nhờ diễn xuất, mà chỉ có thể là kết quả của một nền tảng kiến thức uyên bác đã ngấm sâu vào máu thịt, biến thành phản xạ tự nhiên của một người giáo viên thực thụ.

Giữa bối cảnh giáo dục đang đối mặt với sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo, khi học sinh dễ dàng sử dụng AI để viết một bài văn nghị luận chỉ trong vài giây, thì góc nhìn của cô giáo già mang đậm tính triết học và nhân văn: “AI có thể viết rất nhanh, nhưng nó khô cứng và thiếu đi cảm xúc, thiếu đi cái ‘hồn’ của con người. Hơn nữa, khi bước vào phòng thi, các em đâu được mang điện thoại theo? Lúc đó, AI ngồi ở đâu để chỉ cho các em?”.

Lập luận ấy sắc sảo ở chỗ, nó chỉ ra lỗ hổng lớn nhất của công nghệ: AI không có nỗi đau, không biết khóc trước thân phận con người, và không thể thay thế con người trong việc tự kiến tạo nên tư duy của chính mình. Văn chương suy cho cùng là nhân học. Việc học sinh tự trăn trở tìm từng con chữ, rèn luyện sự thấu cảm không chỉ để đối phó với những kỳ thi, mà cao hơn cả, là để bồi dưỡng một tâm hồn phong phú, một bản lĩnh văn hóa tự chủ giữa một thế giới đang dần bị tự động hóa.

Cô Trình vẫn miệt mài viết sách, đúc kết kinh nghiệm để lan tỏa phương pháp học Văn đến thế hệ trẻ.

 

Giữa một không gian giáo dục trực tuyến ngày càng sôi động, nơi nhiều kênh dạy học trên TikTok, Facebook hay các nền tảng mạng xã hội thường gắn liền với việc mở gian hàng bán sách, mời gọi mua khóa học hay thu phí tham gia các nhóm cộng đồng, những kênh chia sẻ của cô Trình lại giữ trọn một lối đi hoàn toàn thuần khiết. Toàn bộ kiến thức cô truyền đạt trên mạng xã hội đều miễn phí. Sự tận tâm vô tư ấy đã được đền đáp xứng đáng bằng hàng trăm nghìn lượt theo dõi cùng vô vàn tình cảm chân thành từ lớp lớp học trò trên khắp mọi miền đất nước. Dưới những đoạn video bài giảng, người ta dễ dàng bắt gặp những bình luận bộc bạch rất thật tâm của các học trò online: “Từ ngày học theo cách của cô, em thấy môn Văn dễ hiểu hơn nhiều, không còn áp lực phải học thuộc lòng từng chữ”. Lại có những bình luận khiến người đọc xúc động: “Cô giảng bài rất hay và tâm huyết ạ, con cảm ơn cô nhiều lắm vì đã luôn giữ lửa nghề. Chúng em thật may mắn khi được làm ‘học trò online’ của cô”.

Giờ đây, điều khiến cô trăn trở trong những đêm không ngủ không phải là kênh video của mình có đạt thêm bao nhiêu lượt xem, mà là một nỗi lo mang tính thế hệ về việc khôi phục và gìn giữ nề nếp học tập, rèn nét chữ, luyện nết người cho giới trẻ Việt Nam. Cô mong mỏi các em học sinh biết cách cầm bút cho ngay ngắn, biết trình bày một bài văn sạch đẹp, biết tự tin phân tích mọi đề tài bằng tư duy độc lập.

Và ở tận sâu trong trái tim người giáo viên giản dị ấy, ngọn lửa cháy bỏng nhất chính là khát vọng về sự tiếp nối. Cô mong muốn về một ngày sẽ có những người giáo viên trẻ, hội tụ đủ tâm – tầm – tài, sẵn sàng tiếp nhận ngọn cờ tri thức này, thay cô đứng trước ống kính để duy trì lớp học online 0 đồng này. Cuộc hành trình của cô giáo Ngô Thúy Trình trên không gian số không chỉ là bài học về nghị lực tự học ở tuổi xế chiều, mà còn là một bản trường ca đẹp đẽ về lý tưởng của nghề giáo: Sự cống hiến vĩ đại nhất của người thầy là để lại một hệ giá trị và thắp lên những ngọn đuốc sáng rực cho tương lai.

Nguyễn Huy
Theo https://baoninhbinh.org.vn/