A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Khai thác tác phẩm văn học theo góc nhìn thi pháp học – một hướng đi mới tại trường THCS Lai Thành, huyện Kim Sơn

Xuất phát từ khát vọng để có một giờ dạy văn thực sự hiệu quả, khơi dậy hứng thú học tập của học sinh, đưa văn về với đời, đặc biệt  vận dụng tốt những phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực vào giờ học; ngày 18/11/2019 Sở GD&ĐT phối kết hợp với Phòng GD&ĐT huyện Kim Sơn tổ chức chuyên đề Dạy học theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh qua văn bản “Cô bé bán diêm” – Ngữ văn 8, tại trường THCS Lai Thành.

 

Các vị đại biểu khách quý tham dự chuyên đề

 

“Cô bé bán diêm” - Một văn bản đọc văn đã bao thế hệ học sinh được học, một văn bản đọc văn mà đã hằn in trong nhiều trang giáo án của thầy cô nhưng sao hôm nay vẫn cảm thấy mới lạ, hấp dẫn? Phải chăng các thầy cô giáo nhóm Ngữ Văn tổ xã hội trường THCS Lai Thành thổi hồn vào bài dạy, đã tìm ra một hướng khai thác mới mẻ, hấp dẫn, để đưa văn về với đời để tạo nên một giờ học văn hấp dẫn,lý thú ngay từ cách ghi bảng đến phần hướng dẫn tìm hiểu nội dung.

Tiết học được hấp dẫn ngay từ màn khởi động - văn nghệ chào mừng: Không chỉ sử dụng âm nhạc để tạo không khí mà những ca từ của bài: “Mẹ”, “Dấu chấm hỏi” cùng  hoạt cảnh “Cô bé bán diêm” đã tạo nên những phút lặng của cảm xúc để lay động tấm lòng trắc ẩn từ các đại biểu về dự đến các em học sinh về những mảnh đời bất hạnh trong cuộc sống.

 

 

 

Hoạt cảnh cô bé bán diêm

 

 

Bước vào phần tìm hiểu kiến thức, dựa trên lý thuyết của thi pháp học, giáo viên Đỗ Thị Thu Hồng đã hướng dẫn học sinh khai thác tác phẩm theo một hướng đi mới trên 3 bình diện: Thời gian nghệ thuật, không gian nghệ thuật, con người nghệ thuật. Thay vì bổ ngang tác phẩm phân tích theo trình tự thông thường trong một tiết đọc văn, cách khai thác này đã mang đến một sự kết nối chặt chẽ giữa con người và hoàn cảnh sống. Bởi nói như Các -Mác “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” như vậy, mọi yếu tố không gian, thời gian hoàn cảnh sống đều là các nhân tố làm nên những biến động trong cuộc đời nhân vật. Đồng thời với cách khai thác này làm nổi bật dụng ý nghệ thuật của An – đéc – xen khi sử dụng biện pháp đối lập tương phản để khắc sâu sự cách biệt giữa giàu và nghèo, về lối sống vô cảm vẫn tồn tại ngang nhiên trong xã hội như một gã khổng lồ không có trái tim!

 

Các nhóm học tập

 

Để giúp học sinh khai thác văn bản, giáo viên xây dựng bộ câu hỏi theo thang năng lực xoáy sâu vào 3 bình diện trên. Tần xuất sử dụng những câu hỏi có lệnh lý giải “Vì sao”, “tại sao” “hiểu như thế nào” được xuất hiện dày đặc trong các gói câu hỏi chính/phụ. Nhằm mục đích yêu cầu  học sinh ngoài việc tìm chi tiết còn phải rèn kỹ năng kết nối xâu chuỗi thông tin, trình bày quan điểm cá nhân, tranh luận, phản biện… để đọc được dụng ý tư tưởng của nhà văn, vén bức thông điệp ngầm khi xây dựng từng chi tiết trong tác phẩm; để đồng sáng tạo văn bản.

Học sinh say sưa với phần bài tập nhóm

 

Ngoài ra, để có những phút thư giãn và đặc biệt  để đưa văn về với đời, bài giảng còn đan xen những clip, những hình ảnh những phóng sự về mọi cảnh đời, mọi kiếp người bất hạnh trong cuộc sống nhằm nhấn mạnh một thực tế “Nơi lạnh nhất không phải là bắc cực mà là nơi thiếu tình yêu thương”

 

Sự sáng tạo qua cách trình bày bảng trong giờ đọc văn

 

Chuyên đề Dạy học theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh qua văn bản “Cô bé bán diêm” – Ngữ văn 8, tại trường THCS Lai Thành đã để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng học sinh và giáo viên tham dự chuyên đề toàn tỉnh. Việc vận dụng nhuần nhuyễn hiệu quả các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực, việc mạnh dạn khai thác văn bản trên cơ sở lý luận văn học, việc sáng tạo trong cách trình bày bảng… đã tạo nên chiều sâu cho bài giảng, sức hấp dẫn cho giờ lên lớp. 

Để xây dựng  được chuyên đề có giá trị chuyên môn cao, có sức lan tỏa chia sẻ rộng rãi đòi hỏi sự lao tâm khổ tứ của tổ nhóm chuyên môn Ngữ Văn, sự ủng hộ tạo điều kiện cả về vật chất và tinh thần của Ban giám hiệu trường THCS Lai Thành và biệt là sự chỉ đạo chuyên môn nghiêm túc, sáng suốt của Phòng GD&ĐT huyện Kim Sơn đã làm nên thành công của chuyên đề, mở ra hướng khai thác tác phẩm  mới cho các thầy giáo, cô giáo dạy văn trong toàn tỉnh.

Có thể tin tưởng rằng: Tinh thần cầu thị, ham học hỏi; mạnh dạn đột phá cùng với trí tuệ sắc bén sẽ giúp trường THCS Lai Thành nói riêng và sự nghiệp giáo dục và đào tạo huyện Kim Sơn nói chung sẽ còn gặt hái được nhiều thành công hơn nữa và có những bước tiến vững chắc trên con đường phát triển giáo dục./.

Phương Lan- Phòng GDTrH

                                                                                                                                                                                                                               (Thực hiện)


Tổng số điểm của bài viết là: 6 trong 6 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Hệ thống nghiệp vụ
Liên kết website